زندگی ما پر از دستورات شرطی است: “اگر باران ببارد، چتر برمیدارم”، “اگر چراغ قرمز باشد، میایستم”. در برنامهنویسی هم دقیقاً همین است. ما با استفاده از if به کامپیوتر میگوییم تنها در صورتی یک قطعه کد را اجرا کند که شرط ما درست (true) باشد.
ساختار کلی:
if (شرط مورد نظر) { // کدی که در صورت درست بودن شرط اجرا میشود }
۲. مدیریت حالتهای مختلف (Else If)
گاهی اوقات فقط یک حالت نداریم. مثلاً در سیستم نمرهدهی: اگر نمره بالای ۱۷ بود (عالی)، اگر بین ۱۰ تا ۱۷ بود (قبول) و در غیر این صورت (مردود).
گاهی نیاز داریم چند شرط را همزمان چک کنیم. برای این کار از “عملگرهای منطقی” استفاده میکنیم:
1. عملگر AND (&&): هر دو شرط باید درست باشند. مثال: اگر (نام کاربری درست بود و رمز عبور هم درست بود) اجازه ورود بده.
2. عملگر OR (||): حداقل یکی از شرطها درست باشد کافیست. مثال: اگر (کاربر کارت بانکی داشت یا پول نقد داشت) فاکتور را تایید کن.
3. عملگر NOT (!): شرط را معکوس میکند. (درست را غلط، و غلط را درست میکند).
۴. یک سناریوی واقعی: پنل کاربری CSLearn
بیایید چک کنیم آیا کاربر اجازه دسترسی به دوره پیشرفته را دارد یا خیر. شرط ما این است: کاربر باید عضو سایت باشد و همچنین کیف پولش بیشتر از ۵۰ هزار تومان موجودی داشته باشد.
letisLoggedIn = true; letwalletBalance = 75000;
if (isLoggedIn && walletBalance > 50000) { console.log(“دسترسی آزاد است. خوش آمدید!”); } else { console.log(“لطفا ابتدا وارد شوید یا کیف پول خود را شارژ کنید.”); }
🛠 تمرین سرنوشتساز (چالش منطقی)
کدی بنویسید که متغیری به نام hour (ساعت) داشته باشد (عددی بین ۰ تا ۲۳). برنامه شما باید:
اگر ساعت بین ۶ تا ۱۲ بود، بگوید “صبح بخیر”.
اگر ساعت بین ۱۲ تا ۱۸ بود، بگوید “بعد از ظهر بخیر”.
در غیر این صورت بگوید “شب بخیر”.
*(راهنمایی: از && برای تعیین بازه استفاده کنید. مثلاً hour >= 6 && hour < 12)*
شما اکنون یک معمار منطق هستید!
توانایی نوشتن دستورات شرطی، تفاوت بین یک “کد ساده” و یک “نرمافزار واقعی” را رقم میزند.
در فصل چهارم، به سراغ “حلقهها (Loops)” میرویم تا یاد بگیریم چطور کارهای تکراری را در یک ثانیه انجام دهیم.